ISPM 15, uluslararası ticarette kullanılan ahşap ambalajın (palet, sandık, takoz) onaylı bir yöntemle işlenip işaretlenmesini düzenler. Yükün veya konteynerin zararlılara karşı gazla işlenmesi ise ayrı bir fümigasyon işlemidir. İkisi farklı belge, yöntem ve yetki gerektirir.
İki farklı ihtiyaç
Sevkiyat dokümanlarında 'fümigasyon' kelimesi sık geçer, ancak çoğu zaman iki farklı işlemden biri kastedilir: ahşap ambalajın ISPM 15'e göre işlenmesi veya yükün/konteynerin fümigasyonu. Hangisinin gerektiğini bilmek, gereksiz maliyeti ve gümrükte yaşanabilecek sorunları önler.
ISPM 15 neyi düzenler?
ISPM 15, IPPC (Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi) kapsamında yayımlanan bir standarttır. Uluslararası ticarette kullanılan masif ahşap ambalaj malzemesinin zararlı organizmaları taşımasını önlemek için onaylı bir işlemden geçirilmesini ve standart işaretle damgalanmasını ister.
- Kapsamda: palet, sandık, kafes, takoz ve dunnage gibi masif ahşap ambalaj.
- Kapsam dışında: kontrplak, OSB, yonga levha gibi işlenmiş ahşap ürünleri ve ince ahşap (standartta tanımlanan kalınlığın altı).
- İşaret: IPPC sembolü, ülke kodu, üretici/uygulayıcı kodu ve işlem kodu (örneğin HT).
Yük veya konteyner fümigasyonu
Bazı ürünler (ör. tarım ürünleri) veya varış ülkesi gereklilikleri, yükün kendisinin zararlılara karşı fümige edilmesini gerektirebilir. Bu işlemde kullanılacak madde, doz ve süre ürüne ve zararlıya göre yetkili uygulayıcı tarafından belirlenir. Fümige edilmiş taşıma birimleri için IMO'nun IMDG Kodu'nda uyarı işareti ve bilgilendirme kuralları bulunur.
Belgeyi kontrol ederken
- Belgedeki işlem türü ihtiyaca uygun mu (ahşap ambalaj mı, yük mü)?
- Uygulayıcı yetkili mi ve kodu belgede yer alıyor mu?
- İşlem tarihi ve yöntem bilgisi sevkiyatla tutarlı mı?
- Ahşap üzerindeki ISPM 15 işareti okunaklı mı?
Fümigasyon yetki gerektiren bir faaliyettir. Bu yazı genel bilgilendirme içindir; uygulama kararı yetkili uygulayıcı ve ilgili otoriteyle birlikte verilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Kontrplak sandığa ISPM 15 işareti gerekir mi?
Kontrplak kapsam dışındadır; ancak sandıktaki masif ahşap kızak ve takozlar kapsamdadır.
Isıl işlem ile fümigasyon aynı şey mi?
Hayır. Isıl işlem (HT) kimyasal içermeyen bir ISPM 15 yöntemidir; fümigasyon ise gaz formunda etken madde kullanır.
